Niedziela w dwóch rytach – XXVI Niedziela rytu mozarabskiego oraz XX Niedziela w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego

Niedziela w dwóch rytach – XXVI Niedziela rytu mozarabskiego oraz XX Niedziela w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego

Dzisiejsza publikacja jest pierwszym artykułem na naszej stronie, w którym zostanie poruszony temat dwóch rytów liturgicznych. Pierwszym z nich jest liturgia rzymska, o której już na tym portalu wielokrotnie była mowa. Niemniej, autor publikacji skupił się na nadzwyczajnej formie tegoż rytu, ponieważ pod tym kątem były projektowane pierwsze rozważania mszalne. Natomiast drugim rytem, o którym w tym tekście będzie mowa, jest liturgia mozarabska. Poniższy artykuł stanowi pewną kontynuację rozważań mszalnych, które pojawiały się przez ostatnie tygodnie na naszej stronie. Od dziś swoje rozważania będzie można oprzeć na liturgii Słowa z dwóch obrządków liturgicznych Kościoła[1]. Tym samym powoli zostaje przedstawione bogactwo liturgiczne Kościoła, które za jakiś czas będzie bardziej szczegółowo opisane.

Wprowadzenie

Zasłuchując się w Słowo, które kierowane jest do wiernych w obydwu rytach Kościoła, należy coś o nich wiedzieć. Dlatego ta część publikacji jest poświęcona podaniu kilku ważnych informacji na temat obydwu rytów. Liturgia, która kształtowała się od pierwszych wieków Kościoła przyjmowała różne formy. Stąd już w IV czy V w. można napotkać wiele rodzin liturgicznych, spośród których wywodzą się poszczególne ryty. Msza rzymska, która została skodyfikowana w 1570 r. jest liturgią przewodnią Kościoła. Jednak obok niej wyrosło wiele innych obrządków, w których jest celebrowana Najświętsza Ofiara. Jednym z nich jest liturgia mozarabska, inaczej wizgocka lub stara liturgia hiszpańska. Zaistniała ona w czasach, gdy Hiszpania była pod okupacją Islamu. Jest ona sprawowana do dziś w Toledo i posiada własne księgi liturgiczne (brewiarz i mszał).

Msza Katechumenów z NFRR – XX Niedziela po Zesłaniu Ducha Świętego

Introit (Dn 3, 29-31. 34-35; Ps 118, 1):

,,Wszystko, coś na nas dopuścił, o Panie, według sprawiedliwego wyroku nas spotkało; bośmy zgrzeszyli przeciw Tobie i przykazań Twoich nie strzegli. Lecz zechciej wsławić Twe imię i postąp z nami wedle niezmierzonej dobroci Twojej. Ps. Błogosławieni, których droga jest niepokalana: którzy postępują zgodnie z Prawem Pana. V. Chwała Ojcu i Synowi i Duchowi Świętemu, jak była na początku teraz i zawsze i na wieki wieków. Amen”.

Lekcja (Ef 5, 15-21):

,,Bracia: Baczcie pilnie, abyście postępowali z uwagą, nie jak nieroztropni, ale jako mądrzy, wyzyskując czas, ponieważ dni są złe. Nie bądźcie więc nierozważnymi, ale rozumiejącymi, jaka jest wola Boża. A nie upijajcie się winem, w którym tkwi rozpusta, ale napełniajcie się Duchem Świętym, wygłaszając psalmy, hymny i pieśni duchowe, nucąc i śpiewając w sercach waszych Panu. A dzięki czyńcie zawsze i za wszystko Bogu i Ojcu w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa. Bądźcie ulegli jedni drugim w bojaźni Chrystusowej”.

Graduał (Ps 144 15-16):

,,Oczy wszystkich w Tobie, Panie, pokładają nadzieję, a Ty im dajesz pokarm we właściwym czasie. V. Ty otwierasz swą rękę i wszystko, co żyje, życzliwie nasycasz”.

Alleluja (Ps 107, 2):

,,Alleluja, alleluja. V. Gotowe serce moje, Boże, gotowe serce moje; pragnę Ci śpiewać i grać, Ty chwało moja. Alleluja”.

Ewangelia (J 4, 46-53):

,,Onego czasu: Był dworzanin pewien, którego syn chorował w Kafarnaum. Ten, gdy usłyszał, że Jezus przybył z Judei do Galilei, poszedł do Niego i prosił Go, aby przyszedł i uleczył syna jego, bo już dogorywał. I rzekł do niego Jezus: <<Jeśli nie widzicie znaków i cudów, nie wierzycie>>. Rzecze do Niego dworzanin: <<Panie, przyjdź pierwej, zanim umrze syn mój>>. Rzecze do niego Jezus: <<Idź, syn twój żyje>>. I uwierzył ów człowiek słowu, które mu powiedział Jezus, i poszedł. A gdy był w drodze, wyszli na jego spotkanie słudzy i oznajmili mówiąc: <<Syn twój żyje>>. Zapytał ich tedy o godzinę, w której mu się polepszyło. I rzekli mu: <<Wczoraj o godzinie siódmej opuściła go gorączka>>. Poznał tedy ojciec, że była to godzina, w której powiedział do niego Jezus: Syn twój żyje. I uwierzył sam i cały dom jego”.

Antyfona na Ofiarowanie (Ps 136, 1):

,,Nad rzekami Babilonu, tam siedzieliśmy i płakali, gdyśmy wspominali ciebie, Syjonie”.

Antyfona na Komunię (Ps 118, 49-50):

,,Pomnij, Panie, na Twoje słowo do sługi Twojego, przez które mi dałeś nadzieję: w ucisku moim to pociechą dla mnie”.

Pierwsza część Mszy mozarabskiej – XXVI Niedziela

Praelegendum (Ps 32, 22; 105, 4):

,,Niech nas ogarnie łaska Twoja Panie, alleluja, według ufności pokładanej w Tobie, alleluja, alleluja. V. Pamiętaj o nas, Panie, gdyż masz upodobanie w swym ludzie.
Przyjdź nam z pomocą. R. Jak oczekujemy od Ciebie, alleluja, alleluja. V. Chwała i cześć Ojcu i Synowi i Duchowi Świętemu na wieki wieków. Amen. R. Jak oczekujemy od Ciebie, alleluja, alleluja”.

Lekcja (Ez 9, 1-11):

,,Potem donośnie, tak że ja słyszałem, wołał On: «Zbliżcie się, straże miasta, każdy z niszczycielską bronią w ręku!» I oto przybyło sześciu mężów drogą od górnej bramy, położonej po stronie północnej, każdy z własną niszczycielską bronią w ręku. Wśród nich znajdował się pewien mąż, odziany w lnianą szatę, z kałamarzem pisarskim u boku. Weszli i zatrzymali się przed ołtarzem z brązu. A chwała Boga izraelskiego uniosła się znad cherubów, na których się znajdowała, do progu świątyni. Następnie zawoławszy męża odzianego w szatę lnianą, który miał kałamarz u boku, Pan rzekł do niego: «Przejdź przez środek miasta, przez środek Jerozolimy i nakreśl ten znak TAW na czołach mężów, którzy wzdychają i biadają nad wszystkimi obrzydliwościami w niej popełnianymi». Do innych zaś rzekł, tak iż słyszałem: «Idźcie za nim po mieście i zabijajcie! Niech oczy wasze nie znają współczucia ni litości! Starca, młodzieńca, pannę, niemowlę i kobietę wybijajcie do szczętu! Nie dotykajcie jednak żadnego męża, na którym będzie ów znak. Zacznijcie od mojej świątyni!» I tak zaczęli od owych starców, którzy stali przed świątynią. Następnie rzekł do nich: «Zbezcześćcie również świątynię, dziedzińce napełnijcie trupami!» Wyszli oni i zabijali w mieście. A podczas gdy oni zabijali, ja pozostałem sam, upadłem na twarz i tak wołałem: «Ach, Panie, Boże! Czy chcesz wyniszczyć całą Resztę Izraela, dając upust swemu gniewowi przeciw Jerozolimie?» Rzekł do mnie: «Nieprawość pokolenia Izraela i Judy jest wielka, niezmierna; kraj jest pełen krwi, a miasto pełne przewrotności. Mówią bowiem: “Pan opuścił ten kraj, Pan nie widzi”. A więc także i moje oko nie okaże litości ani współczucia. Odpowiedzialność za ich postępowanie składam na ich głowy». I oto ów mąż, odziany w lnianą szatę, z kałamarzem pisarskim u boku, oznajmił: «Uczyniłem, jak mi rozkazałeś»”.

Psallandum (Ps 70, 11-18, 9):

,,Boże, Ty mnie uczyłeś od mojej młodości, lecz i w starości, i w wieku sędziwym
nie opuszczaj mnie, Boże. V. Nie odtrącaj mnie w czasie starości; gdy siły ustaną, nie opuszczaj mnie! R. O Boże, nie opuszczaj mnie”.

Epistoła (Ef 4, 1-16):

,,A zatem zachęcam was ja, więzień w Panu, abyście postępowali w sposób godny powołania, jakim zostaliście wezwani, z całą pokorą i cichością, z cierpliwością, znosząc siebie nawzajem w miłości. Usiłujcie zachować jedność Ducha dzięki więzi, jaką jest pokój. Jedno jest Ciało i jeden Duch, bo też zostaliście wezwani do jednej nadziei, jaką daje wasze powołanie. Jeden jest Pan, jedna wiara, jeden chrzest. Jeden jest Bóg i Ojciec wszystkich, który [jest i działa] ponad wszystkimi, przez wszystkich i we wszystkich. Każdemu zaś z nas została dana łaska według miary daru Chrystusowego. Dlatego mówi Pismo: Wstąpiwszy do góry wziął do niewoli jeńców, rozdał ludziom dary. Słowo zaś “wstąpił” cóż oznacza, jeśli nie to, że również zstąpił do niższych części ziemi? Ten, który zstąpił, jest i Tym, który wstąpił ponad wszystkie niebiosa, aby wszystko napełnić.  I On ustanowił jednych apostołami, innych prorokami, innych ewangelistami, innych pasterzami i nauczycielami  dla przysposobienia świętych do wykonywania posługi, celem budowania Ciała Chrystusowego,  aż dojdziemy wszyscy razem do jedności wiary i pełnego poznania Syna Bożego, do człowieka doskonałego, do miary wielkości według Pełni Chrystusa. [Chodzi o to], abyśmy już nie byli dziećmi, którymi miotają fale i porusza każdy powiew nauki, na skutek oszustwa ze strony ludzi i przebiegłości w sprowadzaniu na manowce fałszu. Natomiast żyjąc prawdziwie w miłości sprawmy, by wszystko rosło ku Temu, który jest Głową – ku Chrystusowi. Z Niego całe Ciało – zespalane i utrzymywane w łączności dzięki całej więzi umacniającej każdy z członków stosownie do jego miary – przyczynia sobie wzrostu dla budowania siebie w miłości”.

Ewangelia (Łk 18, 35-43):

,,Kiedy zbliżał się do Jerycha, jakiś niewidomy siedział przy drodze i żebrał. Gdy usłyszał, że tłum przeciąga, dowiadywał się, co się dzieje. Powiedzieli mu, że Jezus z Nazaretu przechodzi. Wtedy zaczął wołać: «Jezusie, Synu Dawida, ulituj się nade mną!» Ci, co szli na przedzie, nastawali na niego, żeby umilkł. Lecz on jeszcze głośniej wołał: «Jezusie, Synu Dawida, ulituj się nade mną!» Jezus przystanął i kazał przyprowadzić go do siebie. A gdy się zbliżył, zapytał go: «Co chcesz, abym ci uczynił?» Odpowiedział: «Panie, żebym przejrzał». Jezus mu odrzekł: «Przejrzyj, twoja wiara cię uzdrowiła». Natychmiast przejrzał i szedł za Nim, wielbiąc Boga. Także cały lud, który to widział, oddał chwałę Bogu”.

Chwała (Ps 115, 1):

,,Alleluja. V. Nie nam, Panie, nie nam, lecz Twemu imieniu daj chwałę. R. Alleluja”.

Antyfona na Ofiarowanie (Ez 43, 27; 44, 15):

,,V. Alleluja. Kapłani mają składać na ołtarzu wasze ofiary całopalne oraz wasze ofiary biesiadne i będę dla was łaskawy» – wyrocznia Pana Boga. Alleluja, alleluja, alleluja. V. Alleluja. Kapłani lewiccy, którzy pełnili służbę przy moim przybytku, kiedy Izraelici odeszli ode Mnie, ci mają zbliżać się do Mnie i mają stać przede Mną, by złożyć ofiarę. R. <<Będę dla was łaskawy>> – wyrocznia Pana Boga, alleluja, alleluja, alleluja”.

Porównanie tabelaryczne

Część liturgii

Msza w Nadzwyczajnej Formie Rytu RzymskiegoMsza w rycie mozarabskim

Introit/Praelegendum

Dn 3, 29-31. 34-35; Ps 118, 1

Ps 32, 22; 105, 4

Czytanie pierwsze

Ef 5, 15-21

Ez 9, 1-11

Graduał i alleluja/Psallandum

Ps 144 15-16 i Ps 107, 2

Ps 70, 11-18, 9

Czytanie drugie

Brak

Ef 4, 1-16

Ewangelia

J 4, 46-53

Łk 18, 35-43

Chwała po Ewangelii

Słowa: ,,Laus Tibi Christe”

Ps 115, 1

Antyfona na Ofiarowanie

Ps 136, 1

Ez 43, 27; 44, 15

Antyfona na KomunięPs 118, 49-50

Brak

 

Zakończenie

Myślę, że powyższa publikacja pomoże każdemu podjąć refleksję nad jakimś fragmentem Pisma Święto. W kolejnych artykuł publikowanych w niedzielę, będzie można poznać kolejne tajniki liturgii mozarabskiej, przez pryzmat tekstów Pisma Świętego w niej zawartych.

Dawid Makowski


Przekład tekstów biblijnych z NFRR pochodzi z: Mszał rzymski. Opr. Benedyktyni w Tyńcu. Poznań: Pallottinum, 1963.

Przekład tekstów biblijnych z liturgii mozarabskiej został podany według tłumaczenia Biblii Tysiąclecia (wyd. V). Niektóre teksty zawzięte z dzisiejszego tłumaczenia są przystosowane do oryginału, tj. tekstu łacińskiego. Uczyniono to w tym celu, aby tekst był bardziej zrozumiały.

[1] Na podstawie podanych tekstów można samemu rozważyć Słowo Boże.

Tags: , , , , , , ,

Przetłumacz stronę