W liturgii mszalnej rytu kartuskiego wyróżnia się kilkanaście funkcji i posług liturgicznych. Są nimi: czynności celebransa, koncelebransa/ów, diakona, akolity, lektora i kantora.
O celebransie
Celebrans działa w osobie Chrystusa przez całą liturgię mszalną, przez co – aby uwypuklić ten znak – tylko on jeden zajmuje miejsce w prezbiterium podczas Mszy św., a zwłaszcza w trakcie modlitwy eucharystycznej. Jest to symbol Chrystusa, który sam ofiarował siebie Bogu Ojcu i wykonał zbawcze dzieła. Diakon i akolita, wedle zwyczaju kartuskiego, razem z prezbiterium nie wchodzą do prezbiterium.
O diakonie
Diakon jest sługą. Podczas Mszy św. powierza się mu głoszenie Ewangelii, kierowanie zgromadzeniem przez odpowiednie wezwania i zachęty, podawanie intencji modlitwy powszechnej, posługiwanie przy ołtarzu podczas liturgii eucharystycznej i udzielanie Komunii św. (zwłaszcza pod postacią Krwi Pańskiej).
O prezbiterze głoszącym Ewangelię
Prezbiter, który posługuje w Mszy św. niekoncelebrowanej, w której nie bierze udziału diakon, przed wygłoszeniem Ewangelii prosi celebransa o błogosławieństwo i je otrzymuje.
O elementach szczegółowych
W klasztorach istnieją dwie posługi tygodniowe: posługa prezbitera i posługa diakona. Zmienia się ona co tydzień między chórami.
Zasadą ogólną jest to, że ilekroć prezbiter mówi lub czyni coś, co wymaga odpowiedzi zgromadzenia, winien zawsze oczekwiać na tę odpowiedź i nie wykonywać żadnej czynności, która po niej następuje, dopóki nie wysłucha odpowiedzi. Podobnie nie powinien rozpoczynać żadnej czynności liturgicznej, zanim – zgodnie z normami – nie zostanie zakończona poprzednia.
O akolicie
Akolita ustanowiony obrzędem winien troszczyć się o ołtarz oraz pomagać prezbiterowi i diakonowi podczas celebrowania Mszy św. Nie można mu powierzać głoszenia Ewangelii. Podobnie nie może on także wygłaszać do zgromadzenia wezwań ani zachęt. Akolita nie jest też szafarzem Komunii św. ani zwyczajnym, ani nadzwyczajnym.
O lektorze
Lektor ustanowiony obrzędem winien proklamować lekcje mszalne. Gdy nie ma diakona, może podawać intencje modlitwy powszechnej.
O kantorze
Kantor, który w zgromadzeniu pełni swoją funkcję, winien prowadzić i podtrzymywać śpiew zgromadzenia.
O innych
Gdy nie ma lektora ani akolity ustanowionego obrzędem, winno się wyznaczyć innych mnichów, aby pełnili ich czynności.
Opr. Dawid Makowski
Na podstawie: Missale Cartusiense, 2021, nry 33-40.
