Jedną z czterech sekwencji obecnie używanego Mszału Rzymskiego (editio typica tertia emendata) z 2008 r. jest prefacja na Dzień Zesłania Ducha Świętego. Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego zaliczą ją, razem z sekwencją na dzień Zmartwychwstania Pańskiego, do obowiązkowych: „Sekwencję, która poza uroczystościami Paschy i Pięćdziesiątnicy pozostaje do uznania, śpiewa się przed Alleluja” (nr 65).
Sekwencja brzmi następująco:
Tekst w języku łacińskim:
Veni, Sancte Spiritus,
Et emitte cœlitus
Lucis tuæ radium:
Veni Pater pauperum!
Veni dator munerum!
Veni lumen cordium.
Consolator optime!
Dulcis hospes animæ,
Dulce refrigerium:
In labore requies,
In æstu temperies,
In fletu solatium.
O lux beatissima!
Reple cordis intima,
Tuorum fidelium.
Sine tuo numine,
Nihil est in homine,
Nihil est innoxium.
Lava quod est sordidum,
Riga quod est aridum,
Sana quod est saucium:
Flecte quod est rigidum,
Fove quod est frigidum,
Rege quod est devium.
Da tuis fidelibus,
In te confidentibus,
Sacrum septenarium:
Da virtutis meritum,
Da salutis exitum,
Da perenne gaudium.
Tekst w języku polskim:
Przybądź, Duchu Święty,
Ześlij z nieba wzięty
Światła Twego strumień.
Przyjdź, Ojcze ubogich,
Przyjdź, Dawco łask drogich,
Przyjdź, Światłości sumień.
O, najmilszy z gości,
Słodka serc radości,
Słodkie orzeźwienie.
W pracy Tyś ochłodą,
W skwarze żywą wodą,
W płaczu utulenie.
Światłości najświętsza,
Serc wierzących wnętrza
Poddaj Twej potędze.
Bez Twojego tchnienia,
Cóż jest wśród stworzenia?
Jeno cierń i nędze.
Obmyj, co nieświęte,
Oschłym wlej zachętę,
Ulecz serca ranę.
Nagnij, co jest harde,
Rozgrzej serca twarde,
Prowadź zabłąkane.
Daj Twoim wierzącym,
W Tobie ufającym,
Siedmiorakie dary.
Daj zasługę męstwa,
Daj wieniec zwycięstwa,
Daj szczęście bez miary.
***
Przytoczona wyżej sekwencja nazywana jest często „Złotą Sekwencją”. Nazwano ją tak ze względu na to, iż jest on tekstem jednym ze wspanialszych, jakie powstały w obrębie poezji sakralnej w ciągu wieków. Nie wiadomo jednak kto dokładnie jest autorem tego tekstu. W ciągu wieków przypisywano autorstwo tej prefacji królowi fracuskiemu Robertowi II Pobożnemu (zm. 1031), papieżowi Innocentemu III (zm. 1216) i arcybiskupowi Canterbury Stefanowi Langtonowi (zm. 1228). Niektórzy wskazywali tu także na Wipona z Burgundii (zm. po 1046), jako na tego kto wpłynął znacząco na powstanie tego utworu poetyckiego. Ustalenie autorstwa tego śpiewu nie jest więc proste i jednoznaczne. Przypuszcza się jednak, z dużą dozą prawdopodobieństwa, że ułożył ją papież Innocenty III (zm. 1216), być może jeszcze jako kardynał, o czym świadczą rękopisy z Sankt Gallen oraz Ekkehard V (zm. ok. 1220).
Wiadomo jednak, że była ona obecna w liturgii Kościoła w XI w., o czym świadczy Troparion z Moissac. Początkowo nie była ona związana z Uroczystością Pięćdziesiątnicy, ile raczej z oktawą tego obchodu lub z wotywami o Duchu Świętym. Od początku XIII w. zaczęła być ona powszechnie odmawiania i wyparła tym samym starszą prozę „Sancti Spiritus adsit nobis gratia”.
W Polsce pojawiła się ona dzięki cystersom, którzy jako pierwsi zawarli ją w swoich księgach, o czym świadczy jeden z zapisków z XIII w. Mimo znacznej redukcji liczby sekwencji przez papież Piusa V (zm. 1572), proza ta pozostała w mszale wydanym po Soborze Trydenckim (1545-1563) i została zawarta w lekcjonarzu, wydanym po II Soborze Watykańskim (1962-1965).
Opr. Dawid Makowski
Na podstawie: F. J. Mone (red.), Lateinische Hymnen des Mittelalters, t. 1: „Leider an Gott und die Engel”, Freiburg im Breisgau: Herdersche Verlagshandlung 1853, nr 153 (s. 234-239.
Dla pogłębienia:
- J. Paczkowski, Sekwencja o Duchu Świętym „Przybądź Duchu Święty”, [online], https://www.opiekun.kalisz.pl/sekwencja-o-duchu-swietym-przybadz-duchu-swiety/ (dostęp: 27.04.2026).
- K. Karyłowski, Veni, Sancte Spiritus, [online] https://rcin.org.pl/ibl/Content/242240/WA248_278391_F-7257_venisanctespiritus_o.pdf (dostęp: 27.04.2026).
- M. Martin, Veni, Sancte Spiritus (Come, Holy Spirit), [online], https://www.preces-latinae.org/thesaurus/Hymni/Pentecoste/VSS-2.html (dostęp: 27.04.2026).
