Wybór formularza Mszy św. dokonuje się w zgodzie z kalendarzem liturgii kartuskiej. Dotyczy to każdej formy Mszy św. Przede wszystkim należy trzymać się kalendarza zgromadzenia w uroczystości, w dni oktawy, w niedziele oraz w święta XII lekcji. W klasztorze zawsze celebruje się Mszę św. ze wspomnienia obowiązkowego, jeśli takie przypada. Wyjątkiem jest Okres Wielkiego Postu. W innych przypadkach przeor może pozostawić mnichowi swobodę w wyborze formularza. Szczegółowe normy dotyczą Mszy Okresu Wielkiego Postu, zgodnie z decyzjami Kapituły Generalnej. W dni sobotnie wolne od przeszkód celebruje się Mszę wotywną o Najświętszej Maryi Pannie. Podobnie taką Mszę św. celebruje się w Mszach wigilijnych, w niektóre dni szczególne, przed Wielkim Postem, w pierwszym dniu wizytacji kanonicznej oraz w dniu wyboru przeora. W inne dni celebruje się Mszę św. z formularza, określonego przez przeora. Istnieją też szczególne normy dotyczące przesuwania celebracji niedzielnej, gdy napotka ona przeszkodę.
Poza klasztorem, w dni powszednie Wielkiego Postu prezbiter może celebrować formularz dnia. W święta dwunastu lekcji i w dni własne należy używać formularza własnego lub odpowiedniego formularza wspólnego. We wspomnieniu Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny i w święto Katedry św. Piotra należy użyć formularza dnia.
Zasadą ogólną jest, że Msza ma odpowiadać kalendarzowi liturgicznemu Zakonu, ale poza dniami o wyższej randze (uroczystości, niedziele, określone święta i okresy) istnieje możliwość większej swobody. Msze wotywne są Mszami sprawowanymi z określonej intencji lub ku szczególnej czci tajemnicy, osoby lub wydarzenia, a nie według bieżącego dnia kalendarza. Kartuzi mogą celebrować zwłaszcza Msze ku czci:
- Najświętszego Imienia Jezus,
- Najświętszej Maryi Panny,
- wybranych tajemnic życia Chrystusa,
- aniołów oraz świętych i błogosławionych Zakonu.
Jednocześnie formularz wotywny musi respektować charakter okresu liturgicznego, szczególnie Adwentu, Wielkiego Postu i Bożego Narodzenia. W określonych okolicznościach wspólnotowych (wybór przeora, Kapituła Generalna, wizytacja) przewidziana jest Msza o Duchu Świętym.
Osobne przepisy dotyczą Mszy za zmarłych. Ich zasadniczym celem jest modlitwa za zmarłego możliwie blisko dnia pogrzebu, ale z poszanowaniem najważniejszych okresów i świąt roku liturgicznego. Liturgia pogrzebowa może być dostosowana do okoliczności. Kartuzi zachowują także zwyczaj regularnego celebrowania Mszy za zmarłych.
Czytania mszalne bierze się zawsze z własnego lekcjonarza zakonu. Modlitwy zaś powinny odpowiadać formularzowi. Dopuszcza się jednak także pewne dodatkowe modlitwy.
Dawid Makowski
Na podstawie: Missale Cartusiense, 2021, nry 74-82.
