Ildefons Herwegen (ur. 27 listopada 1874 w Junkersdorf, zm. 14 września 1946 w Maria Laach) był niemieckim benedyktynem, opatem zasłużonego dla liturgii opactwa Maria Laach oraz jednym z najważniejszych przedstawicieli niemieckiego Ruchu Liturgicznego w pierwszej połowie XX wieku. Odegrał kluczową rolę w rozwoju odnowy liturgicznej poprzez połączenie badań teologicznych, duchowości monastycznej i działalności duszpasterskiej. Pod jego kierownictwem opactwo Maria Laach stało się jednym z najważniejszych centrów liturgicznej odnowy w Europie.
Herwegen wstąpił do benedyktynów w opactwie Beuron, a następnie został opatem Maria Laach w 1913 roku. Był przekonany, że liturgia stanowi serce życia Kościoła i podstawowe źródło duchowości chrześcijańskiej. Podobnie jak inni przedstawiciele Ruchu Liturgicznego, uważał, że wierni powinni uczestniczyć w liturgii bardziej świadomie i wewnętrznie, a nie jedynie biernie obserwować obrzędy.
Wokół Herwegena i opactwa Maria Laach powstało środowisko wybitnych liturgistów i teologów, do którego należeli między innymi: Odo Casel, Romano Guardini czy Burkhard Neunheuser.
Herwegen wspierał rozwój badań nad liturgią starożytnego Kościoła, patrystyką oraz duchowością liturgiczną. Szczególne znaczenie miało jego zainteresowanie liturgią jako rzeczywistym uczestnictwem Kościoła w misterium Chrystusa. Pod jego wpływem środowisko Maria Laach rozwijało teologię liturgii opartą na idei misterium paschalnego, która później wywarła ogromny wpływ na teologię liturgiczną XX wieku oraz późniejszą reformę.
Herwegen był także promotorem odnowy życia monastycznego i odnowy kultury chrześcijańskiej poprzez liturgię. Uważał, że liturgia nie jest jedynie zbiorem ceremonii, lecz żywym działaniem Chrystusa i Kościoła, które kształtuje duchowość wiernych oraz całą kulturę chrześcijańską. Popierał częste korzystanie z mszalików przez wiernych, podkreślenie znaczenia wspólnego śpiewu liturgicznego, głębze rozumienie symboliki obrzędów oraz aktywniejszy udział wiernych w celebracji.
Pod jego kierownictwem rozwijały się liczne inicjatywy wydawnicze i naukowe związane z liturgią. Opactwo Maria Laach publikowało dzieła poświęcone liturgii, Ojcom Kościoła oraz duchowości benedyktyńskiej, które oddziaływały na środowiska katolickie w Niemczech i poza nimi.
Dawid Makowski
