Obrzędy sakramentu małżeństwa w czasie Mszy św.

W celu przybliżenia wszystkich przepisów obrzędowych liturgii sakramentu małżeństwa podczas Mszy św., przypominamy, że:

Mszę św. z formularza Mszy obrzędowej można sprawować jedynie poza Triduum Paschalnym, Wielkim Tygodniem, Dniami w oktawie Wielkanocy, Niedzielami Adwentu, Niedzielami Wielkiego Postu, Niedzielami Okresu Wielkanocnego, Środą Popielcową oraz Uroczystościami (CE, nr 476). Nie należy sprawować Mszy obrzędowej także w Niedziele Okresu Zwykłego i Narodzenia Pańskiego (MR, s. 78″). Mszę obrzędową sprawuje się ze specjalnego formularza (MR, s. 78″-86″), który wybiera się spośród zaproponowanych (trzech) formularzy. Jeśli natomiast w dniach, które dopuszczają sprawowanie Mszy obrzędowej, celebruje się liturgię z dnia, to można wtedy jedno z czytań powziąć ze zbioru lekcji na Mszę obrzędową (CE, nr 620). Dokonuje się tego jednak poza: Triduum Paschalnym; Narodzeniem Pańskim, Objawieniem Pańskim, Wniebowstąpieniem Pańskim i Zesłaniem Ducha Świętego oraz Uroczystością Najśw. Ciała i Krwi Pańskiej oraz innymi Uroczystościami; Niedzielami Adwentu, Wielkiego Postu, Okresu Wielkanocnego, Środą Popielcową; Dniami Wielkiego Tygodnia do czwartku włącznie; Dniami w Oktawie Wielkanocnej i Uroczystościami (MR, s. 78″; TPDL, nr 1-4).
Sprawując sakrament małżeństwa podczas Mszy św. w Niedzielę Okresu Zwykłego lub Narodzenia Pańskiego, w której nie bierze udziału wspólnota parafialna, wolno sprawować tę liturgię z formularza Mszy obrzędowej (MR, s. 78″).
Zasadniczo nie powinno się sprawować tego sakramentu podczas Mszy św., gdy małżeństwo zawiera strona niekatolicka z katolicką, chyba że ordynariusz postanowił inaczej (OCM, nr 36).
Kapłan i diakon przywdziewają szaty koloru białego lub szat bardziej okazałych (CE, nr 619).
Przed podejściem do ołtarza, kapłan wraz z asystą udaje się do drzwi kościoła, przy których – zgodnie ze zwyczajem – wita nupturientów, po czym wprowadza ich do kościoła. W tym czasie należy śpiewać pieśń na wejście. Po dojściu do ołtarza Mszę św. sprawuje się w zwykły sposób (OCM, nr 45-46; CE, nr 619).
Po pozdrowieniu wiernych przedstawia się nowożeńców (CE, nr 619). Gdy Msza św. obywa się w czasie pokutnym, należy wspomnieć o charakterze tego dnia lub okresu (OCM, nr 621).
Opuszcza się akt pokuty i śpiewa się hymn Chwała, który – z racji Mszy obrzędowej – może wybrzmieć nawet wtedy, gdy nie jest przypisany do dnia (CE, nr 622; IGMR, nr 53).
Liturgia słowa odbywa się jak zawsze do homilii włącznie (CE, nr 624).
Po homilii następują pytania odnoszące się do dobrowolności sakramentu małżeństwa, wierności oraz przyjęcia i wychowywania potomstwa, po czym celebrans wzywa do modlitwy i odśpiewuje się lub odmawia się hymn do Ducha Świętego (OCM, nr 59-63).
W hymnie do Ducha Świętego śpiewa się lub recytuje się tylko trzy zwrotki (CE, nr 624).
Po hymnie celebrans przyjmuje ślubowanie od narzeczonych, a potem błogosławi obrączki, kropi je wodą pobłogosławioną i przekazuje małżonkom, którzy nakładają je sobie wzajemnie na palce (CE, nr 626).
Wyznanie wiary – jeśli występuje – odmawia się po modlitwie powszechnej (CE, nr 626).
W modlitwie powszechnej wspomina się tych, którzy zawarli sakrament (CE, nr 627).
Po modlitwie Pańskiej opuszcza się embolizm, a odmawia się błogosławieństwo małżonków. Potem opuszcza się modlitwę o pokój, odmawiając od razu słowa: „Pokój Pański niech zawsze będzie z wami” (CE, nr 628).
Komunię św. pod obiema postaciami mogą przyjąć nowożeńcy, ich rodzice oraz krewni i świadkowie (OCM, nr 78).
Na koniec liturgii – niezależnie od dnia, w którym się celebruje, można udzielić uroczystego błogosławieństwa.

Uwaga: Jeśli liturgii przewodniczy biskup, to wówczas:
– przywdziewa on albę, krzyż noszony na piersiach, stułę, ornat, mitrę oraz pastorał;
– jeśli bierze udział w liturgii, ale jej nie przewodniczy, to wówczas przywdziewa zamiast ornatu kapę;
– obrzędy przyjęcia są dokonywane przez prezbitera, który też – po pozdrowieniu – przedstawia kandydatów;

Schemat podawania i odbierania insygniów znajduje się tutaj.
Błogosławieństwo końcowe z rytuału znajduje się tutaj: pierwsze, drugie, trzecie.

Opr. Dawid Makowski