Proklamacja Ewangelii

Ważnym momentem Mszy św. i szczytem jej pierwszej części, jest proklamacja Ewangelii mszalnej[1]. Do odczytania Dobrej Nowiny wiodła dotąd cała liturgia słowa, gdyż poprzedzające ją czytania i śpiewy, wprowadzały i przygotowywały wiernych do usłyszenia tego jakże ważnego tekstu[2]. Dlatego opisawszy już te kwestie, należy przystąpić do opisu głoszenia Ewangelii.

Rys historyczny

Pierwotne liturgie zaczynały się od czytania Pism. Świadczy o tym już Justyn Męczennik (+155)[3]. Jednakże nie były to początkowo Ewangelie, gdyż Amalariusz z Metzu (+850) podkreśla, że zadanie czytania Ewangelii przez diakona, zostało mu nadane dopiero wtedy, gdy ją spisano[4]. Zdaje się, że nastąpiło to jeszcze przed IV w., gdyż wówczas odczytywano Ewangelię w Kościele antiocheńskim[5].

Śpiew lub czytanie Ewangelii od początku było otaczane wielką czcią. Przejawiało się to w różnoraki sposób. Warto tutaj wymienić kilka aspektów, które ukazywały ową cześć. Przede wszystkim sama księga była bardzo często bogato iluminowana i oprawiana w drogie materiały. Poza tym samo wykonanie tego śpiewu lub czytania powierzano wyświęconym duchownym w stopniach wyższych: diakonowi lub kapłanowi. Chociaż zdarzały się też przypadki, że Ewangelię proklamował cesarz (czyli osoba świecka), lecz to miało tym bardziej ukazać powagę słowa Bożego zawartego w Dobrej Nowinie o zbawieniu[6]. Ważną oznaką czci było również złożenie pocałunku na tej księdze przez wszystkich zgromadzonych oraz modlitwa przygotowująca do wygłoszenia słów świętego tekstu[7]. Natomiast najbardziej wyrazistym ok znakiem czci, który uchował się do obecnych czasów, było okadzanie księgi i asystowanie akolitów ze świecami temu, kto ją odczytywał.

Ewangelia w obecnej liturgii

Liturgia zreformowana po Soborze Watykańskim II (1962-1965) zachowała niektóre oznaki czci do Ewangelii, jak np. uroczyste jej głoszenie przez diakona w towarzystwie kadzidła i świec, składanie na niej pocałunku czy wnoszenie jej w Ewangeliarzu[8]. Zmieniono jednak praktykę jej odczytywania lub odśpiewywania. W dawnej liturgii możną ją było w całości śpiewać lub odczytywać. Natomiast w nowej Mszy św. można zaśpiewać jej incipit oraz werset wieńczący, przy jednoczesnym odczytywaniu całego tekstu[9]. Natomiast miejscem głoszenia Dobrej Nowiny jest ambona[10]. Warto też dodać, że od czasów pontyfikatu Jana Pawła II (1978-2005), podczas Mszy św. pontyfikalnej można udzielić błogosławieństwa Ewangeliarzem, co tym bardziej ukazuje wyższość tej księgi i tekstu w niej zapisanego, nad pozostałymi[11].

Znaczenie tego momentu Mszy św.

Głoszenie Ewangelii to moment, w którym to, co zostało niegdyś zapisane u Łukasza, Marka, Mateusza czy Jana, wydarza się tu i teraz[12]. W dawnej liturgii, co poświadcza Amalariusz (+850) istniał zwyczaj, zwracania się czytającego Ewangelię na południe. Uczony z Metzu wskazuje na to, że kierunek ten oznacza stronę doskonałości, według słów św. Pawła:

,,Głosimy mądrość między doskonałymi” (1 Kor 2, 6)[13].

To właśnie oni są tymi, o których powiada Ewangelia, iż słuchają słowa Pańskiego i zatrzymują je[14].

***

Lektor wygłosił słowa czytania, kantor zaśpiewał werset międzylekcyjny, a diakon głosi Ewangelię. Czym ona jest? O tym można było się dowiedzieć w powyższym artykule, mającym za cel ukazać istotę tego momentu Mszy św..

Dawid Makowski

Bibliografia:

1. Amalariusz z Metzu: Dzieła. T. I. Red. Gacia T. Lublin: TN KUL, 2016.
2. Driscoll J.: Co się wydarza podczas Mszy św. Przekł. Nowakowska E. A. Wyd. II. Kraków: TYNIEC Wydawnictwo Benedyktynów, 2019.
3. Kunzler M.: Liturgia Kościoła. Przekł. Balter L. Poznań: Pallottinum, 1999.
4. Ogólne Wprowadzenie do Drugiego Wydania Lekcjonarza Mszalnego. Poznań: Pallottinum, 2011.
5. Pałęcki W.: Pytanie o liturgię. Lublin: TN KUL, 2015.

Netografia:

1. Justyn: W: ,,Brewiarz” [online] https://brewiarz.pl/indeksy/pokaz.php3?id=6&nr=279, [dostęp: 11.12.2021].

[1] Zob. Pałęcki W.: Pytanie o liturgię. Lublin: TN KUL, 2015, s. 98.

[2] Zob. Ogólne Wprowadzenie do Drugiego Wydania Lekcjonarza Mszalnego. Poznań: Pallottinum, 2011, nr 13.

[3] Zob. Justyn: Apologia. W: ,,Brewiarz” [online] https://brewiarz.pl/indeksy/pokaz.php3?id=6&nr=279, [dostęp: 11.12.2021].

[4] Zob. Amalariusz z Metzu: Dzieła. T. I. Red. Gacia T. Lublin: TN KUL, 2016, s. 210.

[5] Zob. Kunzler M.: Liturgia Kościoła. Przekł. Balter L. Poznań: Pallottinum, 1999, s. 336.

[6] Zob. Pałęcki W.: Pytanie o liturgię. Lublin: TN KUL, 2015, s. 98.

[7] Sczaniecki P.: Msza po staremu się odprawia. Wyd. III. Kraków: TYNIEC Wydawnictwo Benedyktynów, 2011, s. 67.

[8] Zob. Ogólne Wprowadzenie do Drugiego Wydania Lekcjonarza Mszalnego. Poznań: Pallottinum, 2011, nr 17.

[9] Zob. Tamże, nr 18.

[10] Zob. Tamże, nr 16.

[11] Zob. Pałęcki W.: Pytanie o liturgię. Lublin: TN KUL, 2015, s. 99.

[12] Zob. Driscoll J.: Co się wydarza podczas Mszy św. Przekł. Nowakowska E. A. Wyd. II. Kraków: TYNIEC Wydawnictwo Benedyktynów, 2019, s. 90.

[13] Zob. Amalariusz z Metzu: Dzieła. T. I. Red. Gacia T. Lublin: TN KUL, 2016, s. 166.

[14] Zob. Łk 8, 15.

jacktoto link slot jacktoto jacktoto jacktoto jacktoto situs toto situs toto jacktoto situs toto toto togel situs toto macau situs toto jacktoto situs toto togel situs toto toto togel togel jacktoto jacktoto slot resmi situs toto situs togel situs toto situs slot online situs gacor situs slot togel toto slot link togel togel resmi link togel situs togel